Door Jan de Vries, mede-directeur Straat Consulaat
Het Investico-onderzoek naar dakloze alleenstaande moeders met kinderen heeft iets losgemaakt. Maar helaas vooral negatieve dingen.
Te weinig verontwaardiging
Ik zeg bewust “iets losgemaakt”. Want eerlijk gezegd: het had veel meer los moeten maken. Alleenstaande moeders met kinderen die dakloos zijn. Die steeds vaker worden weggestuurd zonder ondersteuning. Die te horen krijgen dat ze gescheiden kunnen worden van hun kinderen. Dat zou in Nederland als een bom moeten inslaan.
Maar kennelijk is de dakloosheidscrisis zo groot geworden dat zelfs dit soort berichten niet meer schokt. Niet genoeg om het probleem nu eindelijk serieus aan te pakken. We hadden het kunnen zien aankomen: ook de reacties op de ETHOS-tellingen dit jaar, waarbij voor het eerst kinderen op straat zijn geteld, waren lauw.
Het kampioenschap damage control
Ondertussen is er een kampioenschap damage control gaande. Deels zit dat in het frame dat al geruime tijd op deze moeders wordt geplakt. Het zouden allemaal “gezinnen zonder regiobinding” zijn die “onvoorbereid” en “rechtstreeks vanuit het vliegtuig” naar de grote stad komen om bij een loket “een woning te eisen”. Kortom: de buitenstaander die het aan zichzelf te danken heeft. Een frame dat ontmenselijkt – en dat verklaart waarom de verontwaardiging uitblijft.
Vandaar ook het geroep om een “spreidingswet”. Nu zeg ik niet dat dit nooit voorkomt. Maar dit is absoluut niet het verhaal van de gezinnen die wij en collega’s het afgelopen jaar hebben geholpen. Zij werden overal afgewezen.
Wat wij zien
Als Straat Consulaat zijn we blij met het gedegen onderzoek van Investico. De reacties laten zien hoe hard nodig het is om deze problematiek zichtbaar te maken. Dat het ongemakkelijk is, hoort erbij.
Wij hebben dit jaar een recordaantal gezinnen ondersteund. Opvallend vaak werd gekeken of kinderen niet elders ondergebracht konden worden – gescheiden van de moeder dus. Het is onvoorstelbaar zwaar voor onze medewerkers. En we zien dat de mensen bij het Loket, die dit beleid moeten uitvoeren, hieraan ten onder gaan.
Het echte probleem
Dat mensen met macht hun verantwoordelijkheid afschuiven op de meest kwetsbaren en de boodschapper aanvallen, is van alle tijden.
Maar ik blijf zeggen wat ik eerder zei toen de discussie over de “spreidingswet” oplaaide: we hadden deze discussie niet gehad als er jaren geleden gewoon werk was gemaakt van het oplossen van dakloosheid. Dat is niet gebeurd. Dus zit de gezinsopvang overal ramvol. Dus zitten ook hotelopvang en andere noodoplossingen vol – met mensen die daar jaren vastzitten omdat uitstroom nauwelijks bestaat.
Dáár zit het probleem. Niet bij de mensen zelf, maar bij een systeem dat niet deugt. En bij mensen met macht die jarenlang hebben weggekeken. Nu wordt het zichtbaar. En in plaats van het op te lossen, wijzen we naar de slachtoffers.
