1 jaar na de succesvolle leegstandsaward
Op 5 juli was het precies een jaar geleden dat het publiek de Leegstandsaward toekende aan de KPN telefooncentrale. Het werd hiermee verkozen tot het meest schrijnende voorbeeld van leegstand in Den Haag. De award was een initiatief van De Achterban van het Straat Consulaat, een groep mensen met ervaring met dakloosheid. Een jaar later is het een goed moment om terug te blikken op wat we hebben bereikt en onze nieuwe plannen.
Een nieuwe award
Onze eerste campagne heeft bewezen dat publieke druk werkt. Lange tijd negeerde het college van b&w de roep om een leegstandsverordening, maar na onze acties ging het stadsbestuur overstag. Dat is mooi, maar het is niet genoeg.
Want ondanks onze successen blijven de problemen bestaan. De leegstandsverordening geldt straks alleen voor woningen, niet voor de soms al 20 jaar leegstaande bedrijfspanden.
Het belangrijkste: leegstand blijft toenemen terwijl dakloosheid alleen maar groeit. Daarom moeten we druk blijven uitoefenen en organiseren we een nieuwe awardverkiezing.
Waarom de eerste leegstandscampagne een groot succes was
De award verkiezing voor het meest schrijnende voorbeeld van leegstand zorgde voor landelijke media-aandacht en -nog belangrijker- voor concrete resultaten. De gemeente Den Haag gaat per 1 januari 2026 een experimentele leegstandsverordening invoeren en heeft een Nota Bestrijding Leegstand opgesteld. Eigenaren worden straks verplicht om leegstand te melden en kunnen boetes krijgen als panden te lang leegstaan. In Amsterdam en Utrecht zijn met deze aanpak duizenden panden weer bewoond na jarenlange leegstand.
Ook is de gemeente gestart met het opkopen van leegstaande panden om urgent woningzoekenden te huisvesten. Na de aankoop van het Rode Kruisziekenhuis wil de gemeente ook een oud leegstaand belastingkantoor aan de Pletterijkade aankopen om urgent woningzoekenden te huisvesten.
Ook zien we dat er bij de vorig jaar genomineerde panden eindelijk ontwikkelingen zijn. De Achterban had vorig jaar vijf opvallende leegstaande panden genomineerd waar mensen via een ludieke campagne op konden stemmen. Een update:
KPN Telefooncentrale – De Constant Rebecquestraat
In de voormalige telefooncentrale, de winnaar van de Leegstandsaward, is het afgelopen jaar iets opmerkelijks gebeurd. De bovenste verdieping is nu de plek waar Flora filmtheater en restaurant tijdelijk is gevestigd. Dagelijks kun je er uit eten en genieten van een uitgebreid filmprogramma. Flora laat zien wat er mogelijk is als leegstand wordt aangepakt – een inspirerend voorbeeld voor de rest van het gebouw.
Helaas voor woningzoekenden blijven de vijf onderliggende verdiepingen onbenut en leeg. Eigenaar Cocon Vastgoed heeft nog steeds geen plan ingediend voor de 12.000 m2 leegstaande etages in het monumentale gebouw.
Kapel & Zusterhuis van Westeinde Ziekenhuis-Lange Lombardstraat
Het Haaglanden Medisch Centrum (HMC) heeft nog steeds geen plannen voor het pand. De benedenverdieping wordt beheerd door leegstandsbeheerder Ad Hoc, waar vijf bewoners een plek hebben. In een overleg tussen de Achterban en het HMC is toegezegd dat eventueel vrijkomende woonplekken via Ad Hoc beschikbaar kunnen komen voor ex-dakloze mensen via het Straat Consulaat. Of dit iets oplost is de vraag. Feit blijft dat ook hier de bovenste verdiepingen al 20 jaar leeg staan.
Belastingkantoor aan het Stationsplein
Onder de naam “Corner Lofts” is in 2024 een nieuw plan ontwikkeld voor koopwoningen. Op 22 april 2025 is een vergunning verleend voor het gewijzigd uitvoeren van eerder verleende vergunningen en volgens de website van het project start men in september 2025 met de verbouwing tot 255 koopwoningen. Na bijna 20 jaar leegstand.
Azivo-kantoor aan de Oude Haagweg
Na bijna 20 jaren van verval en planontwikkeling staat dit pand er nog steeds haveloos bij. Ingegooide ruiten, vervuiling en omheind door een hekwerk is deze etterpuist nog steeds een schande voor de omgeving. Een nieuw plan om het pand te slopen en te vervangen door 68 nieuwbouwwoningen is goedgekeurd door de gemeenteraad, waarna op 7 april de omgevingsvergunning is verleend. Op dit moment vinden de eerste sloopwerkzaamheden plaats.
Politiepanden aan de Jan Hendrikstraat
Deze ruim 20 jaar leegstaande panden staan nog steeds stof en spinnenwebben te vangen. De Nationale Politie is niet van zins om op te treden tegen deze criminele leegstand. De gemeente heeft weliswaar toegezegd om hierover met de politie in gesprek te gaan, maar dat heeft nog niets opgeleverd.
Daarom een nieuwe award
Zoals we al schreven: ondanks onze successen blijven de problemen bestaan. De update van onze genomineerde panden bevestigt dit. Drie panden staan nog steeds leeg, en in de twee andere komen geen betaalbare huurwoningen. Bovendien zijn al deze panden juist bedrijfspanden die niet onder de leegstandsverordening zullen vallen. Daarom gaan we een nieuwe awardverkiezing organiseren.
We blijven inzetten op concrete veranderingen:
- Neem ook bedrijfs- en andere panden op in de leegstandsverordening
- Zorg voor maatschappelijk verantwoord beheer van tijdelijke leegstand
- Zorg voor structurele financiering van de Haagse leegstandsaanpak.
- Anti-kraak en leegstandsbeheer is niet voldoende om leegstand op te heffen.
- Voer een actief aankoopbeleid in om leegstaande panden op te kopen;
- Stimuleer transformatie naar betaalbare woonruimte.
- Pas de Leegstandswet aan met scherpere maatregelen.
De Achterban roept daarom iedereen op: zie je schrijnende leegstand in Den Haag? Meld het bij ons. We gaan opnieuw vijf panden nomineren voor een Leegstandaward die niemand graag wil winnen.
Daarnaast willen we dit keer een stap verder gaan. We nodigen architecten uit om een ijzersterk plan te maken voor een van de huidige panden en te laten zien hoe het omgebouwd kan worden tot woonruimte voor urgent woningzoekenden. Zo laten we zien wat er allemaal mogelijk is als we leegstand echt aanpakken.
