Het Investico onderzoek naar dakloze alleenstaande moeders met kinderen heeft wel wat losgemaakt. Maar helaas vooral negatieve dingen.
Te weinig verontwaardiging
Ik zeg bewust “iets losgemaakt”. Want eerlijk gezegd had het veel meer los moeten maken. Alleenstaande moeders met kinderen die dakloos zijn. Die steeds vaker worden weggestuurd zonder ondersteuning. Die te horen krijgen dat ze gescheiden kunnen worden van hun kinderen. Dat zou in Nederland als een bom moeten inslaan.
Maar kennelijk is de dakloosheidscrisis zo groot geworden dat zelfs dit soort berichten niet meer schokt. Onvoldoende om echt maatregelen te nemen om het probleem nu eindelijk eens serieus aan te pakken. Dit hadden we kunnen zien aankomen: ook de reacties op de ETHOS-tellingen dit jaar, waarbij voor het eerst kinderen op straat zijn geteld, waren vrij lauw.
Het kampioenschap damage control
Ondertussen is er een kampioenschap “downplaying” of “damage control” gaande. Deels zit dat in het frame dat al geruime tijd op deze moeders wordt geplakt. Het zouden allemaal “gezinnen” “zonder regiobinding” zijn die toch veelal “onvoorbereid” en “rechtstreeks vanuit het vliegtuig” naar de grote stad komen om bij een loket “een woning te eisen”. Kortom: de buitenstaander die het aan zichzelf te danken heeft en komt profiteren van ons systeem. Een frame dat ontmenselijkt – en dat verklaart allicht waarom de verontwaardiging uitblijft.
Vandaar ook het geroep om een “spreidingswet”.
Wat wij zien
Nu zeg ik niet dat het geschetste beeld nooit voorkomt. Maar dit is absoluut niet het verhaal van de gezinnen die wij en collega’s in andere steden het afgelopen jaar hebben geholpen.
Als Straat Consulaat zijn we blij met het gedegen onderzoek van Investico. De reacties laten zien dat het hard nodig is deze problematiek te laten zien. Dat het zeer ongemakkelijk is, hoort erbij.
Wij hebben dit jaar een recordaantal gezinnen ondersteund. Opvallend vaak werd gekeken of kinderen niet elders konden worden ondergebracht – gescheiden van de moeder dus. Het is onvoorstelbaar zwaar voor onze medewerkers. En we zien dat de mensen bij het Loket, die dit beleid moeten uitvoeren, hieraan ten onder gaan. Niemand zit daar om moeders en kinderen weg te sturen.
Het echte probleem
Dat mensen met macht hun verantwoordelijkheid proberen af te schuiven op mensen in de meest kwetsbare situatie en de boodschapper aanvallen, is van alle tijden.
Maar ik blijf zeggen wat ik eerder zei toen de discussie over de “spreidingswet” even oplaaide: we hadden deze discussie niet gehad als er jaren geleden gewoon werk was gemaakt van het oplossen van dakloosheid. Dat is niet gebeurd. Dus zit de gezinsopvang overal ramvol. Dus zitten ook hotelopvang en andere noodoplossingen vol – met mensen die daar jaren vastzitten omdat uitstroom nauwelijks bestaat.
Daar zit het probleem. Niet bij de mensen zelf, maar bij een systeem dat niet deugt. En mensen met macht die jarenlang hebben weggekeken. Nu wordt het zichtbaar. En in plaats van het op te lossen, wijzen we naar de slachtoffers.
