Wachtrij voor het stadhuis: “Dit is het laatste college dat 2030 nog kan halen”

Wachtrij voor het stadhuis: “Dit is het laatste college dat 2030 nog kan halen”

In 2023 beloofde de Haagse gemeenteraad dat dakloosheid vóór 2030 voorbij zou zijn. Deze bestuursperiode is de laatste volledige termijn vóór die datum. Ondertussen wachten duizenden mensen in de stad op een woning, en de meesten van hen tellen niet eens mee in het beleid.

Op woensdag 7 oktober maakt Straat Consulaat dakloosheid in Den Haag zichtbaar met een wachtrij voor het stadhuis. Niet wachten, maar wonen: de tijd om die belofte waar te maken wordt steeds korter.

Zes tot zeven jaar wachten

In Den Haag sta je zes tot zeven jaar ingeschreven voor een sociale huurwoning. Voor wie noodgedwongen buiten slaapt, op de bank van vrienden verblijft, in een auto leeft of in de opvang zit, is dat geen optie.

“Zes jaar wachten op een woning is voor wie een huis heeft een vervelende periode. Voor wie geen huis heeft zijn het zes jaar zonder adres, zonder rust, zonder iets te kunnen opbouwen. Je leven staat stil terwijl de tijd gewoon doorloopt”, zegt Marlies Filbri, mede-directeur bij Straat Consulaat.

Zeven op de tien vallen buiten de aanpak

Het beleidskader aanpak dakloosheid werd in 2023 met een ruime meerderheid aangenomen door de gemeenteraad. Sindsdien is er weinig veranderd voor de mensen om wie het gaat.

Uit de ETHOS-telling van vorig jaar bleek dat er in de regio Den Haag 7.201 mensen dakloos zijn. Zeven op de tien van hen vallen buiten de huidige aanpak: ze hoppen van bank tot bank, zitten noodgedwongen op vakantieparken, verblijven in een auto of camper, of zitten noodgedwongen in antikraak. Voor hen blijft de hulp uit totdat de situatie volledig is geëscaleerd.

Bijna duizend van de getelde mensen zijn kinderen. Veertig procent is jonger dan 28 jaar. Een derde is vrouw, vaak met kinderen, meestal bankslapend of in andere onveilige en onwenselijke woonsituaties.

Den Haag wacht tot 2028

De gemeenteraad vroeg het college vorig jaar om dakloze mensen voorrang te geven op een sociale huurwoning, zodat zij niet eerst in de opvang hoeven te belanden. Deze zomer liet het college weten daar niet op vooruit te lopen. Het wacht op nieuwe landelijke urgentieregels, die naar verwachting pas op 1 juli 2028 ingaan.

Die regels gelden straks alleen voor mensen die uit de maatschappelijke opvang komen en voor dakloze gezinnen met minderjarige kinderen. Voor de zeven op de tien dakloze mensen die nu al buiten de aanpak vallen, verandert er ook in 2028 weinig.

Dat een gemeente hier zelf over gaat, laten Utrecht en Dordrecht zien. Daar krijgen dak- en thuisloze jongeren al met voorrang een woning, zonder dat daar een landelijke regeling aan te pas kwam.

Den Haag mag meer doen om dakloze mensen te huisvesten dan de wet voorschrijft. Daarom vragen wij het college om die voorrang nu zelf te regelen, voor een bredere groep dan de landelijke regels straks dekken, en niet te wachten tot 2028.

“De raad vroeg om voorrang voor dakloze mensen, andere steden regelen het al, en Den Haag wacht tot 2028. Twee jaar wachten is vanuit het stadhuis een datum op een brief. Voor iemand zonder huis zijn het twee jaar van zijn leven”, zegt Marlies Filbri.

Wat er op 7 oktober gebeurt

Je meldt je, trekt een nummer en dan begint het wachten. Er wordt over je gepraat. Je bent geen naam meer maar een geval: bankslaper, zorgmijder, zelfredzaam. Zo praat het systeem over mensen. En je krijgt een strook papier met je eigenwaarde erop. Daar scheur je in de loop van de middag steeds een stukje vanaf, als je merkt dat je eigenwaarde afbrokkelt.

Leden van de Achterban, mensen met ervaring met dakloosheid, vertellen wat het wachten met hen heeft gedaan.

De vraag aan de wethouder

Centraal staat een grote wekker met de vraag: hoe lang zou jij kunnen wachten op een huis? Bezoekers kunnen daar zelf een boodschap op achterlaten.

Om 14.30 uur krijgt wethouder Volkshuisvesting Kavish Partiman die wekker overhandigd, met de vraag hoe hij zich de komende jaren gaat inzetten om dakloosheid in Den Haag te voorkomen en op te lossen.

Waarom 7 oktober en niet 10 oktober, Wereld Dakloze Mensen Dag

Normaal voert Straat Consulaat actie op 10 oktober, Wereld Dakloze Mensen Dag. Dit jaar staan we die dag in Amsterdam, op de Dam, bij het landelijke Woonprotest. Daarom vindt de Haagse actie drie dagen eerder plaats, in de aanloop ernaartoe.

Niet alleen in Den Haag

Onze actie staat niet op zichzelf. De Landelijke Actieweek tegen Dakloosheid, van 5 tot en met 10 oktober, wordt georganiseerd door Dakloosheid Voorbij!, de coalitie waar ook Straat Consulaat bij is aangesloten. In gemeenten door het hele land voeren maatschappelijke organisaties die week actie onder de noemer #NietWachtenMaarWonen, en overal krijgen wethouders Wonen dezelfde wekker aangeboden. De week wordt op 10 oktober afgesloten met het Woonprotest op de Dam.

Kom langs

Woensdag 7 oktober, voor Amare op het Spui. Inloop vanaf 13.00 uur, met koffie en een broodje. Het inhoudelijk programma loopt van 14.00 tot 15.00 uur.

Hoe meer mensen er in de rij staan, hoe duidelijker de boodschap. Neem gerust iemand mee.

Meld je hier aan, dan weten we hoeveel broodjes we moeten maken. Je bent daarmee tot niets verplicht: meelopen mag, kijken mag ook.

Lees ook: